Cykl Seeds/Ziarna

---

Znów śnił mi się koniec świata.
Zwiastowały go ptaki
formując murmuracje
Oddzielały nas od nieba.
W pędzie życia
przeoczyliśmy początek końca.
Było już za późno.

Barbara Krupa-Kapuśniak

Te obrazy były we mnie od zawsze. Pojawiały się, gdy schodziłam do piwnicy, gdy gasiłam światło — wówczas zostawałam sama z powidokami podsuwanymi przez mózg. To nie były jednak obrazy z mojego życia. Bardziej przypominały wątki cudzych historii — emocje, sytuacje, fragmenty doświadczeń, które mnie dotykały, choć nie należały bezpośrednio do mnie.
Nie widzę ludzi. Czuję emocje. Przychodzą obrazy, listy, wspomnienia, które domagają się wypowiedzenia. Czasem mówię nie swoim głosem, zapisuję nie swoje zdania. Nie zawsze wiem, czy to sztuka, nadwrażliwość, intuicja czy graniczne doświadczenie psychiczne. Przez lata nie umiałam tego nazwać.
Cykl „Seeds” jest próbą opowiedzenia tych historii. Być może są one ciężarem, który noszę. Być może są formą domknięcia. A może po prostu muszą zostać wypowiedziane, by mogły się uwolnić. Coraz częściej mam poczucie, że są to historie moich przodkiń — kobiet, które żyły w milczeniu, w stracie, w tabu. Być może jestem pierwszą osobą, która ma dziś przestrzeń i siłę, by je udźwignąć i wypowiedzieć.
Nie szukam jednoznacznych odpowiedzi. Nie wiem, czym dokładnie są te obrazy ani dokąd mnie prowadzą. Wiem tylko, że muszą powstać.
Zapraszam Cię do fragmentu mojej psychiki — jednego z wielu. Do piwnicy wizji, do schronu, do czarnego tunelu, w którym gromadzi się pamięć. Być może wspólnie, na jego końcu, znajdziemy światło — ziarno zasiane w popiele tych obrazów, z którego wyrośnie nowe słońce. Dzień zacznie się od nowa. Powstanie układ słoneczny…
Nie wiem.
Zapraszam — weź na drogę odwagę i otwartość.
Jesteś bezpieczny/a.

„Seeds / Ziarna” to cykl obrazów powstałych w latach 2024–2025, realizowany w autorskiej technice z użyciem akrylu, popiołu, płótna, tkanin oraz złota. Projekt został zrealizowany dzięki wsparciu Funduszu Popierania Twórczości Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.

Cykl podejmuje temat relacji między traumą a nadzieją, pamięcią a możliwością odrodzenia. Obrazy Barbary Krupy-Kapuśniak nie opowiadają konkretnych historii ani nie ilustrują wydarzeń – są zapisem emocji, napięć i śladów doświadczeń, które nie zawsze należą do jednego życia. Artystka pracuje z tym, co niewypowiedziane, przemilczane, wyparte – z pamięcią zapisaną w ciele, materii i reakcjach emocjonalnych, a nie w narracji faktów.
Centralnym motywem cyklu są ziarna – drobne, złote formy ukryte w ciemnej, surowej materii obrazów. Pojawiają się jako znaki potencjału: możliwości przetrwania, regeneracji, ponownego zakorzenienia. Ziarno nie jest tu obietnicą łatwego odrodzenia, lecz śladem życia, które przeszło przez zniszczenie. Złoto – obecne dyskretnie, często ledwo widoczne – nie pełni funkcji dekoracyjnej. Jest symbolem uświęcenia, godności i światła, które ujawnia się dopiero w zetknięciu z ciemnością.
Materiałowość prac ma znaczenie fundamentalne. Popiół – pozostałość po spaleniu – staje się zarówno pigmentem, jak i znakiem końca oraz transformacji. Stare tkaniny, przede wszystkim pościele, wykorzystywane są jako szablony i struktury obrazu. To materia związana z domem, ciałem i intymnością; niemi świadkowie codzienności, przemocy, narodzin i strat. W procesie twórczym zostają pocięte, przekształcone i włączone w nową formę – podobnie jak doświadczenia, które nie mogą zostać wymazane, ale mogą zmienić swoje znaczenie.
Proces powstawania prac ma charakter intuicyjny, cielesny i performatywny. Obrazy rodzą się z powidoków, impulsów, fragmentów tekstów i emocji, które „domagają się” materializacji. Artystka nie przypisuje konkretnych historii do poszczególnych prac – pozostawia odbiorcy przestrzeń na własne odczytania. Towarzyszące cyklowi autorskie teksty poetyckie („niewiersze”) nie pełnią funkcji ilustracyjnej; działają równolegle, operując ciszą, napięciem i metaforą.
Istotnym kontekstem projektu jest doświadczenie regionów naznaczonych zerwaną ciągłością – przesiedleniami, wojną, przemocą systemową i międzypokoleniowym milczeniem. „Seeds / Ziarna” nie są jednak projektem dokumentalnym ani historycznym. To osobista, symboliczna próba nadania formy emocjom i napięciom, które funkcjonują w pamięci zbiorowej, często bez języka i bez miejsca ujścia.
Wystawa nie oferuje jednoznacznych odpowiedzi ani narracyjnego domknięcia. Jest zaproszeniem do wejścia w przestrzeń wymagającą uważności, zgody na niekomfort i kontakt z tym, co trudne. Ziarna ukryte w popiele nie obiecują natychmiastowego światła – przypominają raczej, że nawet w najbardziej zniszczonej glebie istnieje potencjał życia, jeśli zostanie uznany i nazwany.